Kritika Letërsi

Prozë e Poezi

Zonja Delfin dhe vajza me nishan nė faqe

Tregim nga Sotir Athanasi - Ky tregim ėshtė shkruar pėr t'u paraqitur nė garėn e rradhės ku jepet ēmimi simbol: Njė buqetė lule


E rrahu nėna djalin,
E lidhi te pema,
E lidhi nga krahu,
Qė s'frynte era.
(Vargje tė stilit poetik-Ajk.)

Atė buzėmbrėmjeje deti ishte mjaft I qetė.
Mbase e kėrkonte shpėlodhjen nga zhurmat e banjėzuesve, ndaj edhe sikur mezi priste tė pėrfundonin dėfrimet disa tė rinj qė, tek-tuk, s'ngopeshin ende nė zbavitjet e tyre.
Nė breg, ca fėmijė kėnaqėsinė e kishin tė ngacmonin kandilėt e detit, tė cilėt pėr ēudi megjithė pastrimin, aty-kėtu, syri tė kapte sėrish tė tilla.
Njė fshatar, pranė motorit nė trotuar, (se ai gji shpėlodhės e kishte edhe kėtė favor ), la dy kaēile tė mbuluara me njė cohė dhe si u xhvesh, u zhyt nė det me ngutin e njeriut qė, jo gjithaq kėrkon freskimin, se sa merakun pėr moshumbjen e ditės pa ia marrė dozėn e kripės atij deti, si dhe avujt e jodit aq tė dėshėruar nga kushdo.
Njė zog I vogėl kėrceu nga ajo shportė prej xunkthi dhe pėr shkak tė pjerėsisė sė vėndit, si u rrukullis goxha, ngeci nė rėrė. Cicėrima e tij tėrhoqi vėmėndjen e njė vogėlushi I cili e kapi. Por s'arijti t'a pėrkėdheli se klloēka, me njė lėvizje tė rrufeshme, hoqi cohėn e shportės dhe fluturimthi, ndali krahėt kėrcėnueshėm pėrpara fytyrės sė djalit. Fėmija mbeti i ēuditur se si ajo pulė I rrėmbeu nga dora zogun dhe, sa hap e mbyll sytė, me vocrakun e saj nė sqep, u fut sėrish nė kashtėn e asaj shporte.
Kjo ngjalli ca diskutime dhe fshatari, qė e kishte vėzhguar nga larg skenėn, shpjegoi se klloēka duhet t'a ketė kapur nga bishti tė voglin e tij. Ngjarja, midis gazmores, kuriozitetit, por edhe zararit, u mbyll kėtu.
Nė breg, binte nė sy edhe ai gjysėm harku metalik me tri kėmbė, si tė qe gėrma greke: "Π"-i, me tė cilėn ecte njė mesogrua.
Ajo zbriste nga dhoma e saj e shoqėruar nga njė i ri rreth tė tridhjetave pėr tė ardhur buzė detit dhe si e linte aty Π-inė futej nė ujė.
Kurkush nuk kishte kėrshėrinė tė shihte se si dhe ku notonte. Se zonja shfaqej vetėm nė hyrjen dhe daljen nga uji. Invaliditeti tek ajo, ndonėse tejet i dukshėm, shpėrfillej thuajse nga tė gjithė. Veēse kjo ngjante e tillė javėn e parė.Tė dytėn, tė gjithė e morėn vesh se dėshira e saj qe tė lahej e mėnjanuar, madje nė njė cak tejet tė largėt, (gjė qė e respektonte me fanatizėm ēdo ditė) dhe qė patjetėr, lihej tė nėnkuptohej zbatimi i porosive tė mjekut.
Nė rėrė, kishte plot ēifte qė shėtisin, pjesa mė e madhe me shapka.
Ata lagnin kėmbėt ose luanin me dallgėn si tė donin t'i kthenin nė shenjė falenderimi, buqėqeshjen kėtij deti bujar. Kaq. Mė shumė do tė mėsonim mė vonė.
Gjithēka fliste pėr njė mbrėmje qė po zbriste butė, ėmbėl e ngazėllenjėse, po tė pėrjashtojmė tingujt skajshėm,
tejet tė largėt qė njė klarinetist luante nė botėn e vet, melodi tė thekura nė trishtim.
Mua, tek sodisja kėtė peisazh, mė dukej mbrapshtėsi pėrhapja e atyre tingujve. Ngjasimi me kolonėn zanore qė jemi mėsuar tė shoqėrojė interpretimin e aktorėve nė njė film dramatik, e pėrforconte nė njė shkallė edhe mė tė epėrme pesimizmin. Shtoi kėsaj edhe bestytninė time tė pėrtejme mbi shenjat metafizike, qė gjasa tė pritet me patjetėr.
Se ajo gėrvimė, angullimė a kudi unė se ēfarė tjetėr,
(le tė flasim, po tė doni, nga cilido pozicion) s'kishe se si tė mos e merrje, si njė uverturė, shenjė, a provė se po pėrgatitej tė vinte, njė klithmė.
Mbase jo morti, por thirrje pėr kushtrim, ato jone dridhėruese tė nisura nė fillim si rėnkime e pastaj tė kthyera nė britma e ndihmė; patjetėr, qė duhet tė kėrkonin.
Dhe, o Zot! S'e kisha shpėnė ende nė fund arsyetimin mbi kėtė parandjenjė, kur nga deti erdhėn vėrtet thirrjet alarmante pėr shpėtim.
Qenė shumė zėra njėherėsh qė kėrkonin secili nė mėnyrėn dhe formėn e tij, tė njėjtėn gjė: mobilizimin e asaj bashkėsie pushuesish nė mbėshtetje tė njė njeriu, tė njė jetė qė rrezikohej tė humbiste.
- O Zot, - tha dikush pranė bregut, ndėrkaq, sa hap e mbyll sytė,
njė djalė i ri me pantallona tė shkurtėra plazhi, u turr me vrapė drejt detit.
- Ē'tė ketė ngjarė, o Zot? - pyeti njė I moshuar nė breg.
- E ē'duhet tė ngjasė pas asaj kukuvajke luajtur me atė klarinėn ndjellakeqe, - tha dikush tjetėr vėrsnikė I tė parit.
- Sigurisht qė s'pritej gėzim, por mos e ēo , o Zot tė keqen deri nė mort!
Boll pranė zgripit e ndolli fryma e atij klarinetisti.
- Nuk ėshtė mirė tė bėjmė me faj lajmėtarin, - iu kundėrvu butė njė I tretė soditės i vjetėr I atyre rėrėrave.
- Lajmėtarin po, por jo ndjellėsin e fatkeqėsisė, - ia priti njė grua qė, sapo iu bashkua turmės sė bėrė tanimė.
- Drita e Hėnės dhe sinjali i fatkeqėsisė, vijnė gjithmonė tinės,- u dėgjua njė zė anonim mes grumbullit qė mbanin frymėn nga deti.
- Prandaj janė edhe tė pabesia si gratė, - e vulosi njė rondokop, qė njihej nga tė gjithė frekuentuesit e kafeneve dhe tavernave tė atij plazhi, si rrėfyes tradhėtish vetėm nga femrat. Kjo ngjalli ilaritet e shpėrthim sė qeshurash.
Ndėrkaq deti u mbush me njerėz si tė ishin ushtarė dhe t'i kishte thirrur nė alarm borrizanti.
Apeli pėr ndihmė kishte dridhėruar tė gjithė atė brgdet tė vogėl.
Dėndėsia e njerzve, nė mos e bėnte tėrėsisht tė errėt pamjen, miqt e mi, e turbullonte keqas kjartėsinė e saj.
Nga ana tjetėr, jo gjithaq lėvizjet, se sa paniku I njerėzve e zhndėrronin nė moskuptuese ngjarjen dhe e vishnin me mister atė. Nuk ėshtė e panjohur prirja e pushuesve pėr t'i dhėnė njė rėndėsi tė pamerituar edhe njė episodi fare tė rėndomtė, vetėm e vetėm qė tė mburren pėr praninė nė dėshminė e saj. Por kėtu, flitej pėr diēka tė pazakontė. Gjithsesi, ne qė ishim nė rėrė dėgjonim tė kthyerit e parė tė konkludonin:
- Ai trupmadhi, nuk e ndihmoi edhe pse qe mė afėr asaj. Ndėrsa, gruaja si tė ish delfin u turr dhe ia hoqi fatkeqin nga krahėt..., e shėrbėtorit tė HAD-IT.
- Nga thonjtė e vdekjes e ke fjalėn?
- E, se duhet tė vdesė njeriu, pastaj t'a marri nė dorėzim Perėndia,- u tall njė I pushues nga Kreta. Por batuta e tij, s'gjeti mbėshtetės.
- Shpatullat me zemrėn nuk janė motra, - ndėrroi temė shoku i tij me kėtė gojore.
- Pse s'janė tė tilla zemra e asaj gruaje ishte mė e madhe se shpatullat e atij burri pėr tė cilin bėtė fjalė aty mė parė, ju, zotni.
Kjo dytrajtėsi e shtrimit tė problemit, fliste edhe pėr dyformėsi tė paraqitjes sė tij dhe i vetmi intelektual nė atė turn, shquhej pėr tė tilla.
Mė nė fund, u muar vesh se e rrezikuara ishte njė e re, madje tepėr e re. Ajo, sėpari e kishte kėrkuar vetė mbytjen (siē u pėrfol mė vonė) dhe se mė pas, kur kishte gėlltitur njė gllėnjkė, nė tė dytėn, qe penduar, si pėr t’i dhėnė kohė gruas-delfin t’i jepte ndihmėn dhe t’a shpėtonte. Dhe kėshtu kishte ngjarė: Gruaja-delfin rrufeshėm I kishte shkuar pranė dhe e kishte ngrijtur mbi ujė. Ajo e shoqėroi deri tek cektėsia VAJZĖN. Aty e mori para duarve njė I ri. Brun, me farforita tė mėdha dhe pak mustaqe mbi buzė. Ky, me njė vrapim atleti, punė sekondash e vendosi nė rėrė. Nga mėnyra e veprimeve, por mė shumė nga ėmbėlsia dhe shqetėsimi, me tė cilėn i kryente ato, linin tė kuptohej se: nė mos qe i dashuri i saj, tejet i afėrt, duhet mepatjetėr, tė kishte qėnė. Njė nga gratė e shumta tė grumbulluara nė breg,
(siē doli mė vonė, qe punonjėse e mjekėsisė ) u mor me vajzėn dhe s’e pati tė vėshtirė t’ia nxirrte ujin e gėlltitur dhe t’a risillte nė jetė.
Vajza, mė nė fund u ngrijt mė kėmbė. Portretin e saj e bėnte edhe mė tė verdhė ndriēimi neon, ashtu siē ia theksonte edhe mė tepėr nishanin nė faqe. Njerėzia duartrokiste dhe pėrgėzonte djalin. Ndėrsa ky sqaronte se nuk e kishte shpėtuar ai dhe se: do tė na befasonte tė gjithė, kur tha qė:
shpėtimtarja ishte..., GRU.... JO. ZONJA-DELFIN, tė cilėn e mbanin dy tė rinj prej krahu derisa njė i tretė tė sillte harkun me tri kėmbė, nė formėn e gėrmės greke Π -i, qė e kishte ngulur nė rėrė. Por ai hark, tanimė, vėshtirė se do t'i shėrbente asaj.
ZONJA-DELFIN pas kėsaj, kėmbėt thuajse nuk i ndjente nė ishin tė sajat. Urdhėrimin gjithashtu. Madje, ajo mezi mbante drejtpeshimin.
Harkun metalik e mori njė djalė dhe dy tė tjerė ZONJĖN pėrpara duarve tė kryqėzuara si karike, pėr t’a shpėnė te ambulanca e urgjencės e cila qėndronte nė shėrbim njėzetėekatėrorė nė njėzetė e katėr.
Harku metalik, nėn dritat neon ngjasonte me njė brerore e mbase edhe menjė . . . HARK TRIUMFI. Kurse portreti I ZONJĖS-DELFIN shėmbėllente si tė qe HYJNIA E DETIT.
Ēuditėrisht, klarinetisti I largėt kishte marrė njė melodi tė gėzuar e optimiste pėr jetėn. Dhe eja mos beso pastaj pėr bestytni! Po ē’them edhe unė. Jeta ėshtė e bukur! Jetojeni atė, miqt e mi!

Nė lajmet e orės sė fundit, televizioni kombėtar njoftonte se shpėtimtarja e sė resė tė aksidentuar, paskish qėnė ish kampionia e notit nė rininė e vet. Ajo vuante nga njė paralizė e pjesėshme nga gjymtyrėve e poshtėme dhe pas kėsaj, mjekėt thonin se sforcimi I beftė e rezikonte tė mbetej plotėsisht e paralizuar nga tė dy kėmbėt.
Veēse...., Ngjan e pabesueshme pėr tė qėnė e vėrtetė, por e tillė ėshtė pėrnjėmend: Ajo grua, shpėtoi njė vajzė tė re tė cilėn, pėr shkak tė largėsisė dhe hijeve tė ngrysjes, nuk e dinte qė kishte qėnė VAJZA e saj, fryma, shpirti dhe motivi i jetės sė saj.
- Thirrja e tė parėve, ajo e NĖNĖS e ktheu atė nė DELFIN, - tha I vetmi intelektual, nė klubin ku ishim mbledhur dhe ndiqnim programin nė TV.
Atė mbrėmje, e zonja e bujtinės, qė ishte gjithashtu e pranishme, na spjegoi se ngjarja, nuk ishte, tė themi fare, ashtu e shkėputur. Njė grindje e rėndomtė dashurie me partnerin e saj, tanimė tė penduar, e kishte shpėnė drejt mbytjes, VAJZĖN ME NISHAN.
- Djaloshi brun, me farforita tė mėdha dhe pak mustaqe mbi buzė, mos ishte I dashuri? - pyeti dikush.
Hoteljerja pohoi me krye padashur tė japi mė shumė sqarim. Por edhe s’qe e domosdoshme. U mjaftua me shprehjen:- Pendimi ishte I dukshėm.
- Pendimi ia kalon pėr nga shpejtėsia zararit, por nuk e pengon dot atė, - tha sėrish njė tjetėr gojore shoku I pushuesit nga KRETA.
Ky nuk e vinte nė dyshim qė e ėma nuk e kishte njohur vajzėn. Por edhe kjo nuk iu afrua kot asaj.
- Janė tė pashmangshme grindjet: NĖNĖ - BIJĖ, - e vulosi kretasi.
Shoku I tij, gjeti rastin tė thoshte ca vargje, tejet tė qėlluar qė unė do t'i grupoja nė stilin AJK tė Poezisė.
Le t'i dėgjojmė ato, prandaj I kemi vėnė nė krye tė kėtij rrėfimi:

E rrahu NĖNA DJALIN,
E lidhi te pema,
E lidhi nga krahu,
Qė nuk frynte era.

Kjo flet pėr pendimin dhe jo vetėm, miqt e mi
- Ai nuk do tė vlente nė qoftėse e keqia do tė kishte ngjarė.
Tani dashuria merr njė hov tė ri.
- Kjo ka rėndėsi, - tha I vetmi intelektual nė atė bashkėsi, - dhe jo ato ēikė mustaqe mbi buzė tė atij djali qė, tė paktėn nuk e pranoi tė qe shpėtimtari. Sepse, pėr mendimin tim, duhet tė ishte shkaktari.

Pas katėr a pesė vitesh, ja ku jemi sėrish nė plazhin e parapėlqyer tė LIVANATES.
Tė etur pėr t’u zhytur nė ujin e detit qė mėngjesin e parė, zbritėm nga hoteli dhe lamė peshqirėt mbi tendė,
Banjėzuesit meraklinj tė mėngjesit po dilnin nga zhytja e parė.
Nė buzėdet, ngulur pranė valės sytė na zunė harkun metalik me tri kėmbė, ose gėrmėn greke: Π - inė. Aty pranė, njė vogėlushe tri a katėr vjeē dhe e ėma e saj fare e re qė, siē ndodh rėndomė, s’guxonte tė lagte kėmbėt nga tė rėnqethurat e ndryshimit tė temperaturės. Ajo nxiste me siguri tė bijėn duke I thėnė:
- Helenė! Ja gjyshja po na I bėn me shenjė! Ėshtė ajo qė e mban pėr dore babi. Nuk e sheh? Kur u afrua nė breg, unė njoha ZONJĖN-DELFIN, qė tanimė qe bėrė edhe gjyshe.
Nuk e kishim aspak tė vėshtirė qė sėbashku me time shoqe, tė kuptonim se njerui pėrkrah, ishte dhėndėri Ι saj. Djaloshi brun me farforita tė mėdha dhe pak mustaqe mbi buzė. Nė rėrė e bija e ZONJĖS-DELFIN, qe VAJZA ME NISHAN NĖ FAQE me fėmijėn e saj, Helena.
Drama e asaj dite katėr a pesė vjet mė parė, kishte rrezikuar mbase, edhe ardhjen nė jetė tė kėsaj vogėlushe qė si flutur iu ngjit nė gjoksin e gjyshes sė saj, tė asaj GRUAJE qė shumkush, me 'ta dhe unė e kemi quajtur: ZONJA-DELFIN.

Nė mars, ditėn e caktuar pėr nėnat, kėtė tregim do t'a paraqes nė tavolinėn e shkrimtarėve me buqetėn e luleve nė mes. Shpresėn tė jem njė nga mėtuesit tė orkidės e kam. T'a fitoj a po jo, kjo varet nga trapeza. Besoj qė dy nga pjesėmarsit tė mos e vlerėsojnė nga gradiacioni I alkoolit! Pėrkundrazi.Tė marrin nė analizė: kapriēion e djaloshit me pak mustaqe nė buzė; marrėzinė e VAJZĖS ME NISHAN NĖ FAQE dhe sakrificėn tashmė, tė NĖNĖS sė saj.., ZONJĖS-DELFIN.

Athinė, 22 Qershor 2017


Nga Sotir Athanasi




Komentet



This item is closed, it's not possible to add new comments to it or to vote on it